Verslag bewonersbijeenkomst 28 januari
Op woensdag 28 januari organiseerde energiecoöperatie Warme Reus een bewonersavond over een mogelijk warmtenet in de buurt. We nodigden niet alleen de bewoners uit van de Westelijke Eilanden maar ook die van de Planciusbuurt Noord en de Zeeheldenbuurt. Er was een hele goede opkomst. Tijdens de avond is veel informatie gedeeld. We merken dat dit veel tegelijk was en we kregen ook wel signalen dat we hier meer aan moeten doen. Daarom zien we deze avond als een eerste stap. We komen terug met vervolgbijeenkomsten waarin meer ruimte is voor vragen, uitleg en gesprek. We zullen ook nadenken over hoe we de informatie beter kunnen overdragen.
Warme Reus is een bewoners initiatief en geen bedrijf. Wij zijn allemaal buren. We zoeken soms nog naar de beste vorm om iedereen mee te nemen in onze zoektocht naar goede oplossingen. Voel je in ieder geval uitgenodigd om mee te doen of je mening te geven.
Doel van de avond
Het doel van de avond was om samen met bewoners te kijken naar mogelijke plekken voor een installatie die warmte uit oppervlaktewater haalt. De uitkomsten gebruiken we om een eerste schetsontwerp te maken van:
- de installatie(s)
- het leidingnet in de buurt
Daarmee kunnen we berekenen wat een warmtenet met aquathermie kost, voor de hele buurt en per woning (zie ook wat er over de volgende stap staat hieronder).
Wat is aquathermie?
Eelco Vijzelaar legde uit wat aquathermie is. Aquathermie betekent dat we warmte halen uit oppervlaktewater, zoals de grachten. Dit werkt zo:
- Warmte uit het water wordt met warmtepompen opgehaald.
- In de zomer slaan we warmte op in een diepe laag in de bodem.
- In de winter halen we deze warmte weer naar boven.
- De warmte gaat via leidingen naar woningen.
- In huis komt een afgifte-unit die de cv-ketel vervangt.
- De afgifte-unit is ongeveer even groot als een cv-ketel.
- Bij het winnen van warmte koelt het water af. Dat afgekoelde water wordt deels teruggebracht in de bodem en deels in de gracht. Zo blijft het watersysteem in balans.
Wat onderzoeken we nu?
Aleida Verheus van ingenieursbureau Greenvis vertelde waar nu aan wordt gewerkt. Greenvis onderzoekt in opdracht van Warme Reus of een warmtenet met aquathermie haalbaar is voor onze buurt.
Voor zo’n systeem zijn nodig:
- een leidingnet in de straten
- één of meer technische installaties met warmtepompen en warmtewisselaars
Voor de Westelijke Eilanden en Planciusbuurt Noord samen is een installatie nodig van ongeveer 23 bij 23 meter en 5 meter hoog. Als de installatie òòk de Zeeheldenbuurt gaat bedienen wordt hij ongeveer 28 bij 28 meter. Omdat dit een beschermd stadsgezicht is, wordt gedacht aan een installatie onder de grond. Tijdens de bouw (ongeveer een jaar) is er overlast in de omgeving. Daarna kan de plek weer worden ingericht zoals nu, bijvoorbeeld als parkeerplaats, groen of speelplek.
Scenario’s
Er zijn drie mogelijke scenario’s:
Scenario 1
Eén installatie voor de Westelijke Eilanden en de Planciusbuurt samen. Mogelijke plek: parkeerterrein naast het Toon Ylandplantsoen aan de Vierwindenstraat op het Realeneiland.
Scenario 2
Meerdere kleinere installaties per eiland of buurt. Mogelijke plekken:
- Realeneiland: parkeerterrein Vierwindenstraat 72–84
- Bickerseiland: skatebaan in de noordhoek aan de Bickersgracht
- Prinseneiland: parkeerterrein in de noordwesthoek tegenover nummer 63
- Planciusbuurt: basketbalveldje aan de Schiemanstraat tegenover nummer 2
Scenario 3
Eén grotere installatie voor de Westelijke Eilanden, Planciusbuurt en Zeeheldenbuurt. Mogelijke plekken: Zoutkeetsplein of Barentszplein.
Naast de installaties zijn tijdelijk ook twee plekken nodig voor boringen voor warmteopslag. Die ruimte is ongeveer 12 bij 19 meter. Waar dat kan gebeuren wordt nog onderzocht.
Vragen en aandachtspunten
Tijdens de avond zijn verschillende vragen gesteld. Een installatie onder de gracht is technisch mogelijk, maar veel duurder omdat de installatie altijd bereikbaar moet blijven. In woningen komt een afgifte-unit in plaats van de cv-ketel. Er zijn woonboten die nu al warmte uit oppervlaktewater gebruiken. Hier moet rekening mee worden gehouden, vooral met de plek waar afgekoeld water terugkomt.
Het gebruik van koude vraagt om een extra netwerk. Dat is nu nog te duur en de meeste woningen zijn hier nog niet op ingericht. De warmteopslag in diepe bodemlagen heeft geen invloed op de grondwaterstand. Voor boringen, bouwen en het leggen van leidingen zijn vergunningen nodig met strenge eisen om schade te voorkomen.
Hoe gaan we verder?
De komende periode maakt ingenieursbureau Greenvis een keuze welk scenario het meest kansrijk is voor een betaalbare warmtevoorziening. Dus dat houdt nog niet zo veel rekening met wat wij buurtbewoners van die meest kansrijke zaak vinden. Dat komt later. Het is belangrijk om te weten dat deze keuze van greenvis bedoeld is als rekenoefening. We willen eerst weten of een warmtenet met aquathermie in onze buurt überhaupt technisch en financieel haalbaar is. Daarom wordt eerst gerekend met het scenario dat naar verwachting het goedkoopst is om te maken.
Voor dat scenario berekent Greenvis onder andere:
- de kosten van de installatie(s)
- de kosten van de leidingen
- wat een aansluiting op jouw woning ongeveer zou kosten
Deze keuze maakt Greenvis samen met Waternet, Liander, de gemeente, Ingenieursbureau Amsterdam, energiecoöperatie Warme Reus en met wat bewoners hebben ingebracht tijdens de bijeenkomst van 28 januari.
Betekent dit dat de locatie daarmee vastligt?
Nee, zeker niet! Eigenlijk begint die discussie dan pas.
De gekozen locatie is op dat moment de plek die op papier het gunstigst lijkt. We zitten dan nog steeds in een onderzoeksfase. Als uit de berekeningen blijkt dat een warmtenet haalbaar is, gaan we samen met de buurt, met jullie, verder kijken. Dan is er ruimte om samen na te denken en te bespreken:
- welke locaties we wenselijk vinden
- welke inrichting van een locatie het beste past
- welke aandachtspunten voor de buurt belangrijk zijn
Kortom: eerst rekenen om te kijken of het kan. Pas daarna maken we samen verdere keuzes. Heb je vragen over dit alles? Aarzel niet en stuur een email naar info@warmereus.eco